महाभियोग र संवैधानिक प्रक्रिया, अव के हुन्छ त ?

Loading...

नेपालको संविधान २०७२ को धारा १०१ मा महाभियोग सम्वन्धि व्यवस्था गरिएको छ । सोही धाराको उप धारा २ अन्र्तगत संविधान र कानूनको गंभीर उल्लंघन गरेको, कार्यक्षमताको अभाव वा खराब आचरण भएको वा इमानदारीपूर्वक आफ्नो पदीय कर्तव्यको पालन नगरेको वा आचार संहिताको गम्भीर उल्लंघन गरेको कारणले आफ्नो पदीय जिम्मेवारी पूरा गर्न नसकेको आधारमा प्रतिनिधि सभामा तत्काल कायम रहेको सम्पूर्ण सदस्य संख्याको एक चौथाइ सदस्यले नेपालको प्रधान न्यायाधीश वा सर्वोच्च अदालतका न्यायाधीश, न्याय परिषदका सदस्य, संवैधानिक निकायका प्रमुख वा पदाधिकारीका विरुद्ध महाभियोगको प्रस्ताव पेश गर्न सक्ने प्रावधान राखिएको छ ।

त्यस्तो प्रस्ताव प्रतिनिधि सभामा तत्काल कायम रहेका सम्पूर्ण सदस्य संख्याको कम्तीमा दुई तिहाइ बहुमतबाट पारित भएमा सम्बन्धित व्यक्ति पदबाट मुक्त हुनेछ ।

त्यसैगरि उपधारा ३ को २ बमोजिम कुनै व्यक्तिको विरुद्ध महाभियोगको प्रस्ताव पेश गर्ने आधार र कारण विद्यमान भए नभएको छानबीन गरी सिफारिस गर्ने प्रयोजनका लागि प्रतिनिधि सभामा एक महाभियोग सिफारिस समिति रहनेछ । उपधारा ४ को ३ बमोजिमको समितिमा प्रतिनिधि सभाका एघार जना सदस्य रहनेछन् ।

उपधारा ५ को २ बमोजिम महाभियोगबाट पदमुक्त हुने व्यक्तिले संविधानको गम्भीर उल्लंघन गरेको वा कार्यक्षमताको अभाव वा खराब आचरण वा पदीय दायित्वको पालन इमानदारीपूर्वक नगरेको वा आचार संहिताको गम्भीर उल्लंघन गरेको भन्ने आधारमा प्राप्त सूचना, जानकारी वा उजुरी ग्राह्य रहेको भनी प्रतिनिधि सभाका कम्तीमा तीन जना सदस्यले प्रमाणित गरी पेश गरेमा उपधारा ९३० बमोजिमको समितिले त्यस्तो उजुरीमाथि संघीय कानून बमोजिम छानबिन गरी महाभियोग सम्बन्धी कारबाहीका लागि प्रतिनिधि सभा समक्ष सिफारिस गरेमा उपधारा २ बमोजिम महाभियोगको प्रस्ताव पेश हुन सक्नेछ ।

उपधारा ९ को १ वा २ बमोजिम महाभियोगको प्रस्ताव पारित भई पदमुक्त भएको व्यक्तिले त्यस्तो पदबाट पाउने कुनै सुविधा लिन र भविष्यमा कुनै पनि सार्वजनिक पदमा नियुक्ति वा मनोनयन हुन सक्ने छैन ।

Loading...

यसमा तपाइको मत

कानूनी जानकारी बाट अन्य

प्रधानन्यायाधीशका लागि पराजुलीको नाम सर्वसम्मतले अनुमोदन

काठमाडौं: विहीबार बसेको संसदीय सुनुवाई विशेष समितिको वैठकले प्रधानन्यायाधीशका लागि प्रस्तावित गोपाल पराजुलीको नाम सर्वसम्मतले अनुमोदन गरेको छ । सुशीला कार्की प्रधान न्यायाधीशबाट अवकास पाएपछि पराजुली कामु प्रधान न्यायाधीशको रुपमा काम गर्दै आएका थिए...

भ्रष्टाचारका आरोपीत शर्मालाई लिखित जवाफसहित उपस्थित गराउन सर्वोच्चको आदेश

काठमाडौं: सर्वोच्च अदालतले भ्रष्टाचारको आरोपमा थुनामा रहेका आन्तरिक राजश्व विभागका महानिर्देशक चूडामणि शर्मालाई लिखित जवाफसहित शुक्रबार उपस्थित गराउन आदेश दिएको छ । न्यायाधीश पुरुषोत्तम भण्डारीको एकल इजलासले आधार र कागजप्रमाण प्रष्ट देखिने प्रतिलिपिसहितको लिखित जवाफका...

संविधान संशोधनमा सरकारले बुनेको जालोमा एमाले अल्झिदैन: ओली

झापा पुर्व प्रधानमन्त्री एवं एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले संविधान संशोधनका लागि अहिले अनेक जालोहरु बुन्दै गएको भएपनि एमाले कसैको जालोमा नफस्ने बताएका छन । ओलीले माकुराको जालोमा भैंसी नअल्झिने बताउदै संशोधनमा त्यही ढंगका...

स्थानीय तह सञ्चालनबारे मन्त्रिपरिषद द्धारा जारी कार्यादेश कार्यान्वयनमा सर्वोच्चको रोक

काठमाडौं: स्थानीय तह सञ्चालनसम्बन्धी मन्त्रिपरिषद्को कार्यादेश संविधानसँग बाँझिएको भन्दै सर्वोच्च अदालतले मंगलबार कार्यान्वयन नगर्न अन्तरिम आदेश जारी गरेको छ । न्यायाधीशद्वय विश्वम्भरप्रसाद श्रेष्ठ र इश्वरप्रसाद खतिवडाको संयुक्त इजलासले स्थानीय तह सञ्चालनबारे मन्त्रिपरिषद्ले जारी गरेको कार्यादेश...

सवारी लाइसेन्सको नयाँ नियम: रोड टेस्ट फेल गरे सवै परीक्षा पुन दिनुपर्ने

काठमाण्डौ: अब सवारी लाइसेन्स लिन लिखित र ट्रायल पास भएर मात्रै नपुग्ने भएको छ। लाइसेन्स लिनका लागि नयाँ नियम लागू गर्ने तयारी भएको छ। महानगरीय ट्राफिक प्रहरी महाशाखाले यातायात व्यवस्था विभागसँगको सहकार्यमा नयाँ नियम लागू...

सरकारको विरोध गर्दै सर्वोच्च अदालतमा हेलिकप्टरबाट बम आक्रमण

काठमाण्डौ: सर्वोच्च अदालतमा एक प्रहरी अधिकारी द्धारा भिषण हमला भएको छ । भेनेजएलाको सर्वोच्च अदालतमा हेलिकेप्टरद्धारा ग्रिनेट खसालेर हमला गरिएको हो । भेनेजएलाका राष्ट्रपति निकोलस मदुरोले उक्त आक्रमणलाई अतिवादी हमलाको संज्ञा दिएका छन । अदालतमा...

निर्वाचन रोक्न मानेन सर्बोच्चले

काठमाडौं: तराई मधेसका ७ जिल्लाको चुनाव रोक्न माग गर्दै दायर रिटमा सर्वोच्चले अन्तरिम आदेश दिन मानेन । अधिवक्ता सुनिलकुमार पटेलले दायर गरेको रिटमा सुनुवाई गर्दै न्यायाधीश ओमप्रकाश मिश्रले सोमबार छलफलको लागि ८ गते वोलाउने पेशीको...

चार लाख रुपैयाँ घुस सहित दुई उपसचिव पक्राउ

सर्लाही: जिल्ला शिक्षा कार्यालय सर्लाहीमा कार्यरत उप सचिवद्वय रामहरी रिजाल र वासुदेव तिमल्सिना विरुद्ध आइतबार विशेष अदालत काठमाण्डौंमा आरोप९पत्र दायर गरिएको छ । तिमल्सिनाले जनज्योती माध्यामिक उ।मा।बि। बिद्यालय लालबन्दी, सर्लाहीमा थप दरबन्दी निकासा तथा नियुक्ति...

कसैले गरेको फैसला उल्टाएको की सर्बोच्चको पुनरावलोकन ?

नागरिकता, शैक्षिक प्रमाणपत्र र सिटरोलमा भएको उमेरलाई तोकको भरमा परिवर्तन गर्दै वास्तविक जन्ममिति सच्याएर विवादमा परेको रिटमा सर्वोच्च अदालतले पूर्वप्रधानन्यायाधीश सुशीला कार्कीको निर्णय उल्टाइदिएको छ। सर्वोच्चको फैसलापछि कार्कीको निर्णयले अवकाशप्राप्त उच्च अदालत जनकपुरका मुख्यन्यायाधीश सुरेन्द्रवीर...

हिन्दी भाषालाई तराई मधेशमा मान्यता दिए मातृभाषाको भविष्य समाप्त हुन्छ: ओली

काठमाण्डौ: प्रमुख प्रतिपक्षी नेकपा एमालेका अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले राष्ट्रिय पहिचान गुमाउने कुरा आफु र आफ्नो पार्टिलाई कुर्नै पनि हालतमा स्विकार्य नहुने बताएका छन । केन्द्रिय कार्यलय धुम्वाराईमा शनिबार ओयोजित कार्यक्रममा बोल्दै अध्यक्ष ओलीले...