काठमाण्डौ उपत्यकामा बड्दो सवारीको चाप व्यवस्थापन र चुनौती

चालकलाई जरिवाना गराँउनुनै ट्राफिक व्यवस्थापन हो त ?

  • -लक्ष्मीप्रसाद मैनाली
  • Loading...

    थापालीस्थित ट्रेड टावरको गेटबाट निस्कीएर दायाँ मोडिएका एक सवारीचालक आफ्नो गन्तव्य तिर लम्कदै थिए अकस्मात त्यसलाई यहाँ ले भनी ट्राफिक प्रहरीको आवाज सुन्दा चालक पनि सरा सर आफ्नो सवारीसाधन लिएर ट्राफिक प्रहरी छेउमा गए प्रहरीले लाइसन्स मागेपछि चालकले पनि सरासर आफ्नो पर्सबाट झिकेर दिए । ट्राफिक प्रहरीलाई भने चिट काटनै भ्याईनभ्याई थियो । चालक पनि छक्क परे किन मलाई कारवाही गरियो भनेर पछि थाहा पाए थापाथलीको बाँया साइडबाट अर्को लेनमा प्रवेस गर्नलाई कुपण्डोल पुगेर अर्को लेनमा जाने पाँउने नियम सुन्दा उनि छक्क परे एकछिन प्रहरीसँग बार्गेनिङ पश्चात उनि चिट खल्तीमा राखी आफ्नो गन्तव्य तिर गए । उनलाई आफु कारवाहीमा परेको कुरा पटक्कै चित्त बुझेन र उनि केही काम सकी पुन सोही ठाँउमा पुगे न त त्यहाँ ट्राफिक प्रहरीनै थिए नत जसरी उनी कारवाहीमा परेको बाटोमा उनि आए जसरीनै धेरै यात्रु बाटो काटी अर्को लेनमा प्रेस गरेको देखे ।

    त्यसै गरि उनि फेरी अर्को दिन मध्यान्नमा त्यहाँ पुग्दा पनि ट्राफिक प्रहरी देखेनन सवारीचालकले मन लाग्दी पाराले सवारी चलाईरहेको देखे उनलाई फेरी चित्त बुझेन चित्त नबुझेर पनि उनि गर्न नै के सक्थे र मात्र आफ्नो लाइन्स प्राप्त गर्नका लागि एक दिनको समय महानगरीय  ट्राफिक प्रहरी कार्यलयमा जहाँ लामो लाइन वसी पैसा तिर्ने पुन लाइन वसी कक्षामा सहभागि हुने पुन लाइसन्स प्राप्त गर्न लाईन यसरी उनि आफ्नो दिन विताएर घर फर्कन्छन र सोच्छन देशमा न त नियमनै छ न त कानूननै नत सवैका लागि समान न्यायनै र उनि सोच्छन एउटा सवारी चालकले त बिना कसुर गरेको सजाय भोग्न बाध्य भए यसरीनै राजधानीका धेरै चालकहरुको पनि यस्तै पिडा बताँउछन जो कारवाहीमा परि आफ्ना कागजपत्र निकाल्न ट्राफिक कार्यलयमा आएका हुन्छन । उनिहरुका मुखबाट आवाज निस्कन्छन प्रहरीले पैसाका लागि हामीलाई अनावश्यक दुख दियो आफु निर्दोश छु भनेर प्रहरीको जिउमा भएको क्यामरामा मेरो भिडियो हेरौ भन्दा समेत नसुनी कारवाहीमा म परे भन्ने जस्ता अनगिन्ती चालकहरुको गुनासो थियो ।

    यस्तै यस्तै अनगिन्ती कारवाहीका घटनाहरु काठमाण्डौका सडकहरुमा प्रत्येक दिन हुने गरेका छन । साँघुरा सडकहरु त्यही माथी नत राजधानीका कुनै ट्राफिक बत्तीनै बल्छन नत कहि स्पष्ट नियमहरुनै उल्लेख गरिएको छ नत जेब्रा क्रसिङमै देखिने गरि रंगहरु लगाईएको छ । प्रहरी भने कहाँ चिट काट्न पाईन्छ भनेर गौडो ढुकेर बसेका देखिन्छन । यहाँ नियम पनि सरसरर्ती हेर्दो जसले गल्ती गर्छ उसलाई हुनुपर्ने कारवाही दोस्रो व्यक्तिलाई पनि हुने गरेको प्रसस्ती देखिन्छन । गल्ती गरेर कोही फरार भयो भने सँगैको चालक कारवाहीमा पर्छ । टाफिक प्रहरीले नम्रताका साथ लाइसन्स माग्छन चालकले पनि सहजै उपलव्ध गराँउछन तर प्रहरीको हातमा लाइसन्स परो कि ५००, १०००, १५०० को चिट अवश्य काटिन्छ । यसरी सवारी चालकलाई चिट मात्रै काटेर सडक व्यवस्थापन गर्छु भन्नुको सटामा सर्वप्रथम सडकमा भएका लाईटहरुलाई व्यवस्थित गर्ने देखि लिएर स्पष्ट रुपमा सडकको अवस्था र लेन नियम प्रत्येक सडकमा स्पष्टसँग राखिनु अनिवार्य छ ।

    अहिले बाटो विस्तार खानेपानीको पाइप जडानका कारण उपत्यकाका राम्रै सडकहरुको गुणस्तर खच्किएको छ । त्यसैगरि सडक विभाग, नेपाल विद्युत प्राधिकरण र उपत्यका खानेपानी लिमिटेडको समन्वय हुन नसक्दा अधिकांस बाटोहरु पिच गरिएपछि उप्काउन थालिन्छ जहाँ काम हुन्छ बिजुलीको पोल गाड्ने ढलको पाइप राख्ने र त्यसैगरि पानीको पाइप राख्ने जसकारण पपिन उपत्यकाको सडक व्यवस्थित हुन नसकेको छैन । त्यसैगरि साँघुरा सडकका पेटीजहाँ बाटो हिड्ने बटुवाहरु ठेलमठेल गर्दै हिड्न बाध्य छन । धेरै जसो ठाँउमा जेब्रा क्रस पनि छ तर मानिस जेब्रा क्रसमा नआँटेर बिच सडकबाटै बाटो बाटीरहेका देखिन्छन । त्यस्तै उपत्यकाका विभिन्न स्थानहरुमा आकासे पुलहरु पनि नभएका हइनन तर आकासे पुलको मुनिबाट डक पार गरिरहेका अधिकांस दृष्यहरु देख्न सकिन्छ कतिपय आकासे पुलहरु त बिग्रेका र पुर्ननिर्माण नभएका कारण पनि बाटो काट्न मुख्य सडकनै भएको जसका कारण थप दुर्घटनाहरु बढ्दै छन ।

    राजधानीका कुनै कुनै सडकमा नियम देखिएपनि चालकले उपयुक्त नियमको पालना भने सवारी चालकले पनि गरेका छैनन । हरेक जसो सडकहरुमा अहिले रोड डिभाईडरलाई हटाई पुरै दुवैतर्फका बाटो जोडिएका छन । जसकारण पनि चालकले अर्को लेनको प्रयोग गरेका छन । अहिले राजधानिका अधिकांश बाटोहरुमा सिसि क्यामरा जडान गरिएपनि जुन उदेश्य अनुरुप जडान गरिएको हो त्यो बमोजिमको नतिजा भने देख्न सकिदैन । कोही नियम उल्लघन गरि भागेको खण्डमा उक्त चालकलाई कारवाहीको दायरामा ल्याएको देख्न सकिदैन ।

    पुराना सवारीसानधमाथिको प्रतिवन्ध कागजमै सिमीत

    उपत्यकामा सवारीसाधनको व्यवस्थापन पनि ठुलो समस्या बन्दै गएको छ । साँघुरा सडक उच्च सवारीको चाप पुराना सवारी साधनले बढ्दो वायु प्रदुषण लगायतका कारणले उपत्यकाको सडकको यात्रा दिनप्रतिदिन असहज बन्दै गएको छ । नेपालमा यातायात क्षेत्र निजि क्षेत्रको हातमा रहेको त्यही माथी अझै सम्म पनि कायम रहेको सिन्डीकेट प्रणाली हट्न सकेको छैन । राजधानीको सडकमा गुड्ने सवारीसाधनको अनुपात हेर्दा सडकलेनै थेग्न सक्ने स्थिती देखिदैन । त्यसैगरि हरेक गाडीका सो रुममा बुकिङ गरिएका सवारी साधान पनि बजारमा गुड्न थाल्नेहो भने ट्राफिक व्यवस्थापनमा झनै कठिनाई उत्पन्न हुने छ ।

    सरकारले पुराना सवारीसाधनलाई सडकमा गुड्न प्रतिवन्ध गर्ने गरेको निर्णय पनि केवल कागजमै सिमीत भएको छ । उपत्यकामा रहेका पुराना सवारी साधन र साना भाडाका सवारी साधनलाई हटाई नयाँ र ठुला सवारी साधन हाल्ने र सँगै धेरै जाम हुने सडकमा अन्डरग्राउन्ड र प्लाई ओभर ब्रिज जडान गरे केहि जाम नियन्त्रण हुने देखिन्छ । यसरी आयतित सवारी साधनमा भारी कर तिरेसँगै हरेक सवारीसाधनले वार्षीक रुपमा तिर्ने करलेनै सडकको व्यवस्थापन गर्न पुग्ने भएपनि उपत्यकाका सडक जता ततै खाल्डा पानी जम्ने पानी परेको बेलामा हिलाम्मे र घाम लागेको बेलामा धुलाम्मे भए सँगै पुराना सवारीसाधनबाट निस्कीएको धुँवाका कारण सवारी चलाउन जटिल समस्याका रुपमा स्थापित हुदैछ भने बाटो हिड्न समेत मुस्किल पर्दै गएको छ । यहि ढंगले प्रदुषण बढ्दै जाने हो र व्यवस्थापन पनि सुस्त हुने हो भने काठमाण्डौ उपत्यका नत स्मार्ट शहर नै बन्न सक्छ न त विश्वको सुन्दर शहरको नाममा अग्र पंङतीमा आउने छ ।

    सरकारले पुराना सवारीसाधनलाई सडकमा प्रतिवन्ध लगाउने निर्णय गरेको केहि महिना नवित्दै पुन रिङरोडभित्र मोटरसाइकललाई समेत गुड्नबाट निषेध गर्ने निर्णय गरेको छ । सरकारले जे जस्तो निर्णय गरे पनि सहज रुपमा समाधान र कार्यन्वयनको पाटो पनि त्यतिकै जटिल रहेको छ । यसर्थ यहाँ ट्राफिक व्यवस्थापन नियम र कानूनसँगै सडकको गुणस्तर दिनहुजसो थपिएका सवारीसाधनको बोझ न्युनिकरण गर्न सहज र वातावरण मैत्री सडक निर्माण सँगै यात्रुहरुले सहज रुपमा आवतजावत गर्ने र बाटो हिड्ने अधिकांसले मुख थुनेर र मुख छोपेर हिड्नु पर्ने बाध्यताको अन्तय गर्न सम्वन्धित निकायले ध्यान दिन जरुरी छ ।

     

     

    Loading...

    यसमा तपाइको मत

    लेख/अनुसन्धान बाट अन्य

    प्रधानन्यायाधीशका लागि पराजुलीको नाम सर्वसम्मतले अनुमोदन

    काठमाडौं: विहीबार बसेको संसदीय सुनुवाई विशेष समितिको वैठकले प्रधानन्यायाधीशका लागि प्रस्तावित गोपाल पराजुलीको नाम सर्वसम्मतले अनुमोदन गरेको छ । सुशीला कार्की प्रधान न्यायाधीशबाट अवकास पाएपछि पराजुली कामु प्रधान न्यायाधीशको रुपमा काम गर्दै आएका थिए...

    हिलो र धुलोको खाल्डोमा जनता, उच्च पदस्थहरु सरकारी रकम उडाँउदै विदेश सयरमा

    हरेक वर्ष आर्थीक वर्षको अन्तिममा प्राय जसो सरकारी कार्यलयमा अनुदान र राज्यकोषको रकम सक्नललाई अनेक बाहाना र विवरण बुझाउदैमा व्यस्थ रहन्छन ।  कतिपय सरकारी कार्यलयहरुमा त पार्टी पनि चल्यो भन्ने पनि नसुनिएको होईन ।...

    प्रधानन्यायाधीशमा सिफारिस पराजुलीविरुद्ध परेनन उजुरी, सुनुवाई आइतबार हुने

    काठमाडौं: प्रधानन्यायाधीशमा संसदीय सुनुवाई विशेष समितिले सिफारिस गरेका गोपालप्रसाद पराजुलीको सुनुवाई आइतबार हुदैछ । समितिको शुक्रबार बसेको बैठकले पराजुलीको सुनुवाई आइतबार गर्ने निर्णय गरेको हो । उजुरीका लागि समितिले दिएको १० दिनको म्याद शुक्रबार सकिएको...

    दुर्घटना बीमा अन्र्तगत सनराइज बैकद्धारा मृतक परिवारलाई ५ लाख हस्तान्तरण

    काठमाण्डौ:  सनराइज बैक लिमिटेडले आफ्ना बचत खाताका ग्राहकहरुको सुविधाको निमित्त शिखर ईन्स्योरेन्स कम्पनी लिमिटेड संगको सहकार्यमा “बचतकर्ता सामुहिक दुर्घटना बीमा व्यवस्था” प्रदान गर्दै आएको छ । सोही सुविधा अन्र्तगत दुर्घटनामा परी कुनै बचतकर्ताको मृत्यु वा स्थायी...

    बलात्कारका घटनामा अब हदम्याद नलाग्ने, ऐन संसोधनको गृहकार्य हुदै

    काठमाण्डौ: सत्य निरुपण तथा मेलामिलाप आयोग (टिआरसी)ले द्धन्द्धकालमा भएका जगन्य अपराधीक घटनाहरुको हदम्याद हटाँउने गरि ऐन संसोधनको तयारीमा जुटेको छ । द्धन्द्धकालमा भएका बलत्कार, हत्या, फौजदारी अभियोगजस्ता जघन्य घटनाका अपराधिलाई छुट दिन नहुने गरि हदम्याद...

    भ्रष्टाचारका आरोपीत शर्मालाई लिखित जवाफसहित उपस्थित गराउन सर्वोच्चको आदेश

    काठमाडौं: सर्वोच्च अदालतले भ्रष्टाचारको आरोपमा थुनामा रहेका आन्तरिक राजश्व विभागका महानिर्देशक चूडामणि शर्मालाई लिखित जवाफसहित शुक्रबार उपस्थित गराउन आदेश दिएको छ । न्यायाधीश पुरुषोत्तम भण्डारीको एकल इजलासले आधार र कागजप्रमाण प्रष्ट देखिने प्रतिलिपिसहितको लिखित जवाफका...

    पत्नीको हत्या गरि टाउको बोकेर पति प्रहरी कार्यालयमा

    कोहलपुर: सँगै जिउने सँगै मर्ने कसम खाइ विवाह बन्धनमा बाँधिएका श्रीमान्ले आफ्नै श्रीमतीको गला रेटी बीभत्स हत्या गरेका छन् । कोहलपुर नगरपालिका ४ बेलनपुरका २९ वर्षीय मोहमद अस्ताव बेडुवाले आफ्नै २७ वर्षीया श्रीमती मन्सुरको गला...

    भरतपुर मतगणना विवाद: सर्वोच्चमा पेशी सरेको सरेई

    काठमाडौँ: सर्वोच्च अदालतमा आज हुने भनिएको भरतपुर महानगरपालिका-१९ को मतगणना विवादसम्बन्धी सुनुवाइ पुनः सोमबारका लागि सरेको छ। न्यायाधीशद्वय ओमप्रकाश मिश्र र पुरुषोत्तम भण्डारीको संयुक्त इजलासमा यस प्रकरणको सुनुवाइ पेसी तोकिएको थियो तर हेर्न नभ्याउने भन्दै...

    संविधान संशोधनमा सरकारले बुनेको जालोमा एमाले अल्झिदैन: ओली

    झापा पुर्व प्रधानमन्त्री एवं एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले संविधान संशोधनका लागि अहिले अनेक जालोहरु बुन्दै गएको भएपनि एमाले कसैको जालोमा नफस्ने बताएका छन । ओलीले माकुराको जालोमा भैंसी नअल्झिने बताउदै संशोधनमा त्यही ढंगका...

    संविधान संसोधनको चक्रब्यूह

    काठमाण्डौ नयाँ संविधान देशले त पायो तर संविधानलेनै आफुहरुका मागलाई सम्बोधन गर्न नसकेको भन्दै संविधान निर्माण पछि असन्तुष्ट बन्दै आएको मधेशी मोर्चा र पछि आएर राष्ट्रिय जनता पार्टी पनि असन्तुष्ट बन्दै गएको परिप्रेक्षमा वर्तमान...