काठमाण्डौ उपत्यकामा बड्दो सवारीको चाप व्यवस्थापन र चुनौती

चालकलाई जरिवाना गराँउनुनै ट्राफिक व्यवस्थापन हो त ?

  • -लक्ष्मीप्रसाद मैनाली
  • Loading...

    थापालीस्थित ट्रेड टावरको गेटबाट निस्कीएर दायाँ मोडिएका एक सवारीचालक आफ्नो गन्तव्य तिर लम्कदै थिए अकस्मात त्यसलाई यहाँ ले भनी ट्राफिक प्रहरीको आवाज सुन्दा चालक पनि सरा सर आफ्नो सवारीसाधन लिएर ट्राफिक प्रहरी छेउमा गए प्रहरीले लाइसन्स मागेपछि चालकले पनि सरासर आफ्नो पर्सबाट झिकेर दिए । ट्राफिक प्रहरीलाई भने चिट काटनै भ्याईनभ्याई थियो । चालक पनि छक्क परे किन मलाई कारवाही गरियो भनेर पछि थाहा पाए थापाथलीको बाँया साइडबाट अर्को लेनमा प्रवेस गर्नलाई कुपण्डोल पुगेर अर्को लेनमा जाने पाँउने नियम सुन्दा उनि छक्क परे एकछिन प्रहरीसँग बार्गेनिङ पश्चात उनि चिट खल्तीमा राखी आफ्नो गन्तव्य तिर गए । उनलाई आफु कारवाहीमा परेको कुरा पटक्कै चित्त बुझेन र उनि केही काम सकी पुन सोही ठाँउमा पुगे न त त्यहाँ ट्राफिक प्रहरीनै थिए नत जसरी उनी कारवाहीमा परेको बाटोमा उनि आए जसरीनै धेरै यात्रु बाटो काटी अर्को लेनमा प्रेस गरेको देखे ।

    त्यसै गरि उनि फेरी अर्को दिन मध्यान्नमा त्यहाँ पुग्दा पनि ट्राफिक प्रहरी देखेनन सवारीचालकले मन लाग्दी पाराले सवारी चलाईरहेको देखे उनलाई फेरी चित्त बुझेन चित्त नबुझेर पनि उनि गर्न नै के सक्थे र मात्र आफ्नो लाइन्स प्राप्त गर्नका लागि एक दिनको समय महानगरीय  ट्राफिक प्रहरी कार्यलयमा जहाँ लामो लाइन वसी पैसा तिर्ने पुन लाइन वसी कक्षामा सहभागि हुने पुन लाइसन्स प्राप्त गर्न लाईन यसरी उनि आफ्नो दिन विताएर घर फर्कन्छन र सोच्छन देशमा न त नियमनै छ न त कानूननै नत सवैका लागि समान न्यायनै र उनि सोच्छन एउटा सवारी चालकले त बिना कसुर गरेको सजाय भोग्न बाध्य भए यसरीनै राजधानीका धेरै चालकहरुको पनि यस्तै पिडा बताँउछन जो कारवाहीमा परि आफ्ना कागजपत्र निकाल्न ट्राफिक कार्यलयमा आएका हुन्छन । उनिहरुका मुखबाट आवाज निस्कन्छन प्रहरीले पैसाका लागि हामीलाई अनावश्यक दुख दियो आफु निर्दोश छु भनेर प्रहरीको जिउमा भएको क्यामरामा मेरो भिडियो हेरौ भन्दा समेत नसुनी कारवाहीमा म परे भन्ने जस्ता अनगिन्ती चालकहरुको गुनासो थियो ।

    यस्तै यस्तै अनगिन्ती कारवाहीका घटनाहरु काठमाण्डौका सडकहरुमा प्रत्येक दिन हुने गरेका छन । साँघुरा सडकहरु त्यही माथी नत राजधानीका कुनै ट्राफिक बत्तीनै बल्छन नत कहि स्पष्ट नियमहरुनै उल्लेख गरिएको छ नत जेब्रा क्रसिङमै देखिने गरि रंगहरु लगाईएको छ । प्रहरी भने कहाँ चिट काट्न पाईन्छ भनेर गौडो ढुकेर बसेका देखिन्छन । यहाँ नियम पनि सरसरर्ती हेर्दो जसले गल्ती गर्छ उसलाई हुनुपर्ने कारवाही दोस्रो व्यक्तिलाई पनि हुने गरेको प्रसस्ती देखिन्छन । गल्ती गरेर कोही फरार भयो भने सँगैको चालक कारवाहीमा पर्छ । टाफिक प्रहरीले नम्रताका साथ लाइसन्स माग्छन चालकले पनि सहजै उपलव्ध गराँउछन तर प्रहरीको हातमा लाइसन्स परो कि ५००, १०००, १५०० को चिट अवश्य काटिन्छ । यसरी सवारी चालकलाई चिट मात्रै काटेर सडक व्यवस्थापन गर्छु भन्नुको सटामा सर्वप्रथम सडकमा भएका लाईटहरुलाई व्यवस्थित गर्ने देखि लिएर स्पष्ट रुपमा सडकको अवस्था र लेन नियम प्रत्येक सडकमा स्पष्टसँग राखिनु अनिवार्य छ ।

    अहिले बाटो विस्तार खानेपानीको पाइप जडानका कारण उपत्यकाका राम्रै सडकहरुको गुणस्तर खच्किएको छ । त्यसैगरि सडक विभाग, नेपाल विद्युत प्राधिकरण र उपत्यका खानेपानी लिमिटेडको समन्वय हुन नसक्दा अधिकांस बाटोहरु पिच गरिएपछि उप्काउन थालिन्छ जहाँ काम हुन्छ बिजुलीको पोल गाड्ने ढलको पाइप राख्ने र त्यसैगरि पानीको पाइप राख्ने जसकारण पपिन उपत्यकाको सडक व्यवस्थित हुन नसकेको छैन । त्यसैगरि साँघुरा सडकका पेटीजहाँ बाटो हिड्ने बटुवाहरु ठेलमठेल गर्दै हिड्न बाध्य छन । धेरै जसो ठाँउमा जेब्रा क्रस पनि छ तर मानिस जेब्रा क्रसमा नआँटेर बिच सडकबाटै बाटो बाटीरहेका देखिन्छन । त्यस्तै उपत्यकाका विभिन्न स्थानहरुमा आकासे पुलहरु पनि नभएका हइनन तर आकासे पुलको मुनिबाट डक पार गरिरहेका अधिकांस दृष्यहरु देख्न सकिन्छ कतिपय आकासे पुलहरु त बिग्रेका र पुर्ननिर्माण नभएका कारण पनि बाटो काट्न मुख्य सडकनै भएको जसका कारण थप दुर्घटनाहरु बढ्दै छन ।

    राजधानीका कुनै कुनै सडकमा नियम देखिएपनि चालकले उपयुक्त नियमको पालना भने सवारी चालकले पनि गरेका छैनन । हरेक जसो सडकहरुमा अहिले रोड डिभाईडरलाई हटाई पुरै दुवैतर्फका बाटो जोडिएका छन । जसकारण पनि चालकले अर्को लेनको प्रयोग गरेका छन । अहिले राजधानिका अधिकांश बाटोहरुमा सिसि क्यामरा जडान गरिएपनि जुन उदेश्य अनुरुप जडान गरिएको हो त्यो बमोजिमको नतिजा भने देख्न सकिदैन । कोही नियम उल्लघन गरि भागेको खण्डमा उक्त चालकलाई कारवाहीको दायरामा ल्याएको देख्न सकिदैन ।

    पुराना सवारीसानधमाथिको प्रतिवन्ध कागजमै सिमीत

    उपत्यकामा सवारीसाधनको व्यवस्थापन पनि ठुलो समस्या बन्दै गएको छ । साँघुरा सडक उच्च सवारीको चाप पुराना सवारी साधनले बढ्दो वायु प्रदुषण लगायतका कारणले उपत्यकाको सडकको यात्रा दिनप्रतिदिन असहज बन्दै गएको छ । नेपालमा यातायात क्षेत्र निजि क्षेत्रको हातमा रहेको त्यही माथी अझै सम्म पनि कायम रहेको सिन्डीकेट प्रणाली हट्न सकेको छैन । राजधानीको सडकमा गुड्ने सवारीसाधनको अनुपात हेर्दा सडकलेनै थेग्न सक्ने स्थिती देखिदैन । त्यसैगरि हरेक गाडीका सो रुममा बुकिङ गरिएका सवारी साधान पनि बजारमा गुड्न थाल्नेहो भने ट्राफिक व्यवस्थापनमा झनै कठिनाई उत्पन्न हुने छ ।

    सरकारले पुराना सवारीसाधनलाई सडकमा गुड्न प्रतिवन्ध गर्ने गरेको निर्णय पनि केवल कागजमै सिमीत भएको छ । उपत्यकामा रहेका पुराना सवारी साधन र साना भाडाका सवारी साधनलाई हटाई नयाँ र ठुला सवारी साधन हाल्ने र सँगै धेरै जाम हुने सडकमा अन्डरग्राउन्ड र प्लाई ओभर ब्रिज जडान गरे केहि जाम नियन्त्रण हुने देखिन्छ । यसरी आयतित सवारी साधनमा भारी कर तिरेसँगै हरेक सवारीसाधनले वार्षीक रुपमा तिर्ने करलेनै सडकको व्यवस्थापन गर्न पुग्ने भएपनि उपत्यकाका सडक जता ततै खाल्डा पानी जम्ने पानी परेको बेलामा हिलाम्मे र घाम लागेको बेलामा धुलाम्मे भए सँगै पुराना सवारीसाधनबाट निस्कीएको धुँवाका कारण सवारी चलाउन जटिल समस्याका रुपमा स्थापित हुदैछ भने बाटो हिड्न समेत मुस्किल पर्दै गएको छ । यहि ढंगले प्रदुषण बढ्दै जाने हो र व्यवस्थापन पनि सुस्त हुने हो भने काठमाण्डौ उपत्यका नत स्मार्ट शहर नै बन्न सक्छ न त विश्वको सुन्दर शहरको नाममा अग्र पंङतीमा आउने छ ।

    सरकारले पुराना सवारीसाधनलाई सडकमा प्रतिवन्ध लगाउने निर्णय गरेको केहि महिना नवित्दै पुन रिङरोडभित्र मोटरसाइकललाई समेत गुड्नबाट निषेध गर्ने निर्णय गरेको छ । सरकारले जे जस्तो निर्णय गरे पनि सहज रुपमा समाधान र कार्यन्वयनको पाटो पनि त्यतिकै जटिल रहेको छ । यसर्थ यहाँ ट्राफिक व्यवस्थापन नियम र कानूनसँगै सडकको गुणस्तर दिनहुजसो थपिएका सवारीसाधनको बोझ न्युनिकरण गर्न सहज र वातावरण मैत्री सडक निर्माण सँगै यात्रुहरुले सहज रुपमा आवतजावत गर्ने र बाटो हिड्ने अधिकांसले मुख थुनेर र मुख छोपेर हिड्नु पर्ने बाध्यताको अन्तय गर्न सम्वन्धित निकायले ध्यान दिन जरुरी छ ।

     

     

    Loading...

    यसमा तपाइको मत

    लेख/अनुसन्धान बाट अन्य

    भिएलएन ठगि प्रकरण: जिल्लाको आदेशका विरुद्ध उच्चमा १७ नं. निवेदन

    ललितपुर: मलेसिया जाने कामदारबाट करिब ३ अर्ब रुपैयाँ ठगी गरेको आरोप खेपिरहेका भिएलएन नेपालका सन्चालक राम प्रसाद श्रेष्ठलाई काठमाडौं जिल्ला अदालतले १० लाख रुपैयाँ धरौटीमा रिहा गर्ने दिएको आदेशका विरुद्धमा उच्च अदालत पाटनमा मुलुकी...

    कैदी बन्दीका गुनासोहरु गोप्य ढंगले अव सिधै मन्त्रालयमा

    काठमाण्डौ: गृहमन्त्री राम बहादुर थापा बादलले कारागार सुधारका लागि काठमाण्डौ स्थित जगन्नाथदेवल, डिल्लीबजार कारागार र ललितपुर भैसेपाटी स्थित नख्खु कारागारको प्रत्यक्ष रुपमा निरीक्षण गरि कार्यलयहरुको भौतिक पुर्वाधार, सुरक्षाको अवस्था र कैदी बन्दीहरुका समस्याहरुको समेत...

    जिल्ला न्यायधीशमा २२ जना सिफारिस

    काठमाडौं: न्याय परिषद्को बिहिबार बसेको बैठकले २२ जना कर्मचारीलाई जिल्ला न्यायधीशमा सिफारिसको निर्णय गरेको छ । न्याय, कानून तथा सरकारी वकिल समूहका उप-सचिवहरुलाई न्यायधीशमा सिफारिस गरिएको हो । न्याय समूहबाट १४ जना, सरकारी वकिलबाट...

    निर्माण सामाग्रीमा अन्तराष्ट्रिय मापदण्ड अनुकुल गर्न सर्वोच्चको निर्देशनात्मक आदेश

    काठमाण्डौ: अधिवक्ता एवं इज्नियर दिनेश चौधरीले प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रीपरिषको कार्यलय, संघिय मामिला तथा स्थानिय विकास मन्त्रालय, शहरी विकास तथा भवन निर्माण विभाग समेत ८ जनालाई विपक्षी वनाई दायर गरेको परमादेश मुद्धाको फैसलाको पुर्ण पाठ...

    ‘पैसामा न्याय असैह्य’ भन्दै न्यायधिस विरुद्ध परिषदमा उजुरी

    काठमाण्डौ जिल्ला अदालतका माननिय जिल्ला न्यायधिस श्री अमृत बहादुर वस्नेत विरुद्ध आदेश गर्दा ठुलो पैसाको चलखेल गरेको भन्दै न्याय परिषदमा भ्रष्टाचार कसुरमा उजुरि दर्ता भएको छ । वस्नेतले भि.एल.एन. नेपालका सन्चालक राम श्रेष्ठविरुद्ध मलेसिया जाने...

    सर्वोच्चको निर्णयकाविरुद्ध मन्थलीमा रित्तो थाले प्रदर्शन

    काठमाण्डौ: सर्वोच्च अदालतले बीपी राजमार्गको सिन्दुली खुर्को सडक खण्डमा ठुला सवारी साधन नचलाउन दिएको अन्तरिक आदेशका विरुद्ध आइतबार रित्तो थाल प्रदर्शन गरेका छन । स्थानिय र सदरमुकाम वासीले मन्थलीमा उक्त प्रदर्शन गरेका थिए भने...

    लिखत तयार गर्दा पुर्याउनु पर्ने रीतहरु

    काठमाडौं: अदालतमा सेवाग्राहीका विवाद र मुद्धाका विषयहरुको अन्र्तगतमा रहेर दर्ता गर्न ल्याएका फिरादपत्र, प्रतिउत्तरपत्र, मुद्दाको रुपमा कारवाही हुने निवेदनपत्र, लिखित जवाफ र अन्य निवेदनपत्रहरू तोकिएको मापदण्डमा रहेर तयार गर्नेपर्छ ।  उक्त निवेदनहरु तयार गर्दा...

    विशेषाधिकारको कारबाहीमा उच्च अदालतले हस्तक्षेप गर्न नपाँउने

    काठमाडौं: संविधानको धारा १३९ ले उच्च अदालतको व्यवस्था गरेको छ । सोही धाराको उपधारा १ मा प्रत्येक प्रदेशमा एक उच्च अदालत रहने उल्लेख छ । उपधारा २ ले उच्च अदालतले आफ्नो र आफ्ना मातहतका अदालत...

    दुध उद्योगीको मनपरी, दुध सेवनका नाममा विषादी पिउदै उपभोक्ता

    काठमाण्डौ: नेपाली बजारमा करिव ४२ ब्रान्डका दुध उद्योगहरु सन्चालमा रहेका छन । दुध तथा दुधजन्य पदार्थ उत्पादन गर्ने डेरी उद्योगले तोकिएको मापदण्ड पालना नगर्दा उपोभाक्ताको स्वास्थ्यनै खतरामा पर्दै गएको छ । विशेष गरि दुध...

    के हो कानूनी सहायता ? यस्ता व्यक्तिले पाँउनेछन सहायता

    काठमाण्डौ: कानूनी राज्यको सिद्धान्त अनुरुप सबैलाई समान रुपमा न्याय उपलब्ध गराउन आवश्यक भएकोले आर्थिक र सामाजिक कारणबाट आफ्नो कानूनी हक हितको संरक्षण गर्न नसक्ने असमर्थ व्यक्तिका लागि आवश्यक कानूनी सहायता उपलब्ध गराउने सम्बन्धमा कानूनी...